«Υπέρ της Αχαϊκής Συμπολιτείας Πολεμήσαντες» Κ.Π. Καβάφη, άρθρο του Χριστόφορου Τριάντη

Ένα αφιέρωμα στον Κ. Π.Καβάφη και τα ιστορικά στοιχεία που παραθέτει μέσα από την διαχρονική ποίησή του…

Ανδρείοι σεις που πολεμήσατε και πέσατ’ ευκλεώς
τους πανταχού νικήσαντας μη φοβηθέντες .
Άμωμοι σεις , αν έπταισαν ο Δίαιος κι ο Κριτόλαος .
Όταν θα θέλουν οι Έλληνες να καυχηθούν ,
” Τέτοιους βγάζει το έθνος μας ” θα λένε
για σας .Έτσι θαυμάσιος θαναι ο έπαινός σας .
Εγράφη εν Αλεξανδρεία υπό Αχαιού
έβδομον έτος Πτολεμαίου , Λαθύρου.

Ο μεγάλος λογοτέχνης, είχε πει ο Ολλανδός συγγραφέας Χ. ΜΙΟΥΛΙΣ, είναι ξεκάθαρος, διαυγής και εναργής στον λόγο και στα μηνύματά του, δεν καλεί τον αναγνώστη ν’ ανακαλύψει κρυμμένες αλήθειες , ούτε τις κρύβει από τον εαυτό του. Σε αυτή την κατηγορία εντάσσεται , χωρίς τον παραμικρό λογοτεχνικό ενδοιασμό, ο ΚΑΒΑΦΗΣ.

Η ποιητική του δυναμική έχει αναλυθεί από πολλούς, τα ποιήματά του αγαπήθηκαν και αγαπιούνται από εκατομμύρια ανθρώπους (σε όλον τον κόσμο). Εκείνο όμως που συγκινεί τον καλλιεργημένο άνθρωπο είναι η αγάπη του για τον Ελληνισμό, στην οικουμενική του διάσταση, στη μεγαλειώδη πορεία του και στην παρακμή του. Υπάρχει βέβαια και το ερωτικό στοιχείο στην ποίησή του, το οποίο αναδεικνύει τη μοναχικότητα και την τραγικότητα της ανθρώπινης φύσης.

Όποιος θέλει να πείσει, θα πρέπει να ρίξει το βάρος όχι στο σωστό επιχείρημα, αλλά στη σωστή λέξη. Ο ήχος κάποιων λέξεων ξεσηκώνει ολόκληρα έθνη, και από τις λέξεις ξεκινούν τα ανθρωπίνως μεγάλα. Τέτοιες είναι και οι λέξεις στα ιστορικά ποιήματα τού Καβάφη: συγκινούν και ξεσηκώνουν. Είναι επαναστατικές, γιατί μέσα από αυτές φανερώνονται τα οράματα του λαού.

Η διαχρονικότητα της ποίησης τού ΚΑΒΑΦΗ είναι αναμφισβήτητη, και ο χρόνος τής προσδίδει περισσότερη πνευματικότητα. Όσο οι άνθρωποι αποξενώνονται από τις πνευματικές δημιουργίες, τόσο η ποίηση κερδίζει τους λίγους και εκλεκτούς, όπως θα έγραφε και ο ίδιος ο ποιητής.

Θα αναφερθώ σ’ ένα ποίημα του «άγνωστο» στους πολλούς , μνημείο όμως για όλους τους Έλληνες και για κάθε αγωνιζόμενο άνθρωπο. Έχει τον τίτλο «ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΑΧΑΪΚΗΣ ΣΥΜΠΟΛΙΤΕΙΑΣ ΠΟΛΕΜΗΣΑΝΤΕΣ». Είναι ένας έπαινος στους υπερασπιστές της ελληνικής ελευθερίας, απέναντι στον ισοπεδωτικό επεκτατισμό της κοσμοκράτειρας Ρώμης. Το 146 π.Χ στη Λευκόπετρα της Κορίνθου, οι τελευταίοι Έλληνες έδωσαν τη μάχη με αντίπαλο τις λεγεώνες του ρωμαίου ανθύπατου Λεύκιου Μόμμιου και έπεσαν μέχρι ενός. Οι αρχηγοί τους Δίαιος και Κριτόλαος αποδείχθηκαν κατώτεροι των περιστάσεων και τους εγκατέλειψαν προδίδοντάς τους. Αυτοί, οι χιλιάδες ανώνυμοι Έλληνες, έμειναν πιστοί ως το τέλος και δεν αποδείχθηκαν ριψάσπιδες. Ηττήθηκαν και το χειρότερο ξεχάστηκαν από ιστορικούς και άλλους πολλούς, γιατί δεν ήταν νικητές. Εδώ παρεμβαίνει ο ποιητής και ο λόγος. Ο σωτήριος λόγος της ποίησης μεταρσιώνει την «ανώνυμη» θυσία σε κορυφαίο γεγονός της ιστορίας. Οι ήρωες δεν πρέπει να ξεχαστούν , δεν θα γίνουν ψηφίδες και γραμμές στα βαρετά σχολικά εγχειρίδια , θα πάρουν τη θέση τους στην αθανασία με το καλύτερο πνευματικό μέσο, την ποίηση.

Οι πεσόντες της Αχαϊκής Συμπολιτείας εκφράζουν και ζωοποιούν αυτό που χαρακτηρίζει ανά τους αιώνες τον Ελληνισμό, «το πνεύμα της αντίστασης». Ας μην ξεχνάμε και το χρονικό ορόσημο του ποιήματος, γράφτηκε το 1922 , έτος της Μικρασιατικής καταστροφής, του ξεριζωμού των Ελλήνων από τις εστίες τους , «Άγια χώματα» που τα περπάτησαν ο Όμηρος, ο Ηρόδοτος, ο Απόστολος Παύλος, οι Ίωνες φιλόσοφοι.

Ένα ουσιώδες ερώτημα το οποίο προκύπτει, μέσα από την καβαφική δημιουργία, αφορά τους Έλληνες διανοούμενους και τη στάση τους απέναντι στα σημερινά τεκταινόμενα. Η αποστολή τού διανοούμενου δεν είναι να συμπορεύεται με τους δυνατούς, αλλά να προσφέρει εκείνα τα ψήγματα της αλήθειας στους πολλούς.

Μόνο τότε θα μπορεί ο άνθρωπος να τρώει το ψωμί του με «τη μαγιά της ελπίδας». Ο άνθρωπος τού πνεύματος υπερασπίζεται τις αιώνιες αξίες και αγωνίζεται, χωρίς σκοπιμότητες και συμφεροντολογικά κίνητρα. Όπως, κάποτε, ο δίκαιος Αριστείδης αρνήθηκε, για λογαριασμό όλων των Ελλήνων, τον περσικό χρυσό, έτσι και εμείς, καλούμαστε από τους ποιητές να αναστήσουμε κάτι από το απόθεμα του αντιστασιακού πνεύματος που μας κληροδότησαν οι εθνικοί μας ήρωες, επώνυμοι και ανώνυμοι. Έχοντας ,πάντα , στην καρδιά και στον νου, την αθάνατη υπόμνηση του Καβάφη «Τιμή σ’ εκείνους όπου στη ζωή των // ώρισαν και φυλάγουν ΘΕΡΜΟΠΥΛΕΣ».

Άρθρο του Χριστόφορου Τριάντη

Διαβάστε ακόμη…



Κοινοποίηση
iAitoloakarnania.gr
Σκοπός μας είναι η προβολή και ανάδειξη της ιστορικής κληρονομιάς, του περιβαλλοντικού πλούτου καθώς και της πολιτιστικής και πολιτισμικής παράδοσής μας. Στόχος μας είναι η ενημέρωση των επισκεπτών και η έμπρακτη συμβολή ούτως ώστε ο νομός Αιτωλοακαρνανίας να γίνει ένας δημοφιλής τουριστικός προορισμός.