Η Επέτειος της Eθνικής μας Παλιγγενεσίας της 25ης Μαρτίου 1821 έχει για τους Ρουμελιώτες, και όχι μόνον, ξεχωριστή σημασία, γιατί την ίδια μέρα μάς φέρνει στο νου και την ανεπανάληπτη εποποιία, που έγραψε μία δράκα προγόνων μας ακριβώς πριν 197 χρόνια, συντρίβοντας τις ορδές των Τουρκοαιγυπτίων πάνω στο θρυλικό νησάκι της Κλείσοβας της λιμνοθάλασσας του Μεσολογγίου.
του Ιωάννη Κατσαβού
Αξιωματικού ΠΝ- Συγγραφέα -Ερευνητή-Ιστορικού
Το απαράμιλλο αυτό κατόρθωμα πέρασε στα «ψιλά» γράμματα της Ιστορίας, επειδή επισκιάστηκε από το κορυφαίο μετά από λίγες μέρες γεγονός της ηρωικής Εξόδου της αθάνατης φρουράς των «Ελεύθερων Πολιορκημένων» στις 10 Απριλίου 1826 και έτσι εντάχτηκε σαν το σημαντικότερο επεισόδιο κατά τη διάρκεια της τελευταίας πολιορκίας του Μεσολογγίου (Απρ. 1825 – Απρ. 1826).
Θεωμένη όμως η «Πανήμερη» Μάχη της Κλείσοβας αυτοτελώς και ανεξάρτητα από τα άλλα περιστατικά, αναμφίβολα θα πρέπει να συγκαταλεχθεί ανάμεσα στις πιο συγκλονιστικές και πολυαίμακτες συγκρούσεις των αντιπάλων κατά τον ιερό αγώνα της φυλής. Γιατί μετά την καταναυμάχηση στο Ναυαρίνο στις 8 Οκτωβρίου 1827 των Τουρκοαιγυπτίων από το στόλο των συμμάχων με περίπου 6.000 νεκρούς και τραυματίες του εχθρού, η αναμέτρηση της Κλείσοβας έρχεται αμέσως ύστερα με 2.500, και κατ’ άλλους, 3.500 νεκρούς και τραυματίες Τουρκοαιγυπτίους, ξεπερνώντας ενδεχομένως και αυτή ακόμη την καταστροφή της Στρατιάς του Δράμαλη στα Δερβενάκια, που στοίχισε στους Τούρκους περίπου 2.500 νεκρούς και τραυματίες.
Αν μάλιστα ληφθεί υπόψη, ότι έναντι των περίπου 130 ηρωικών προμάχων της, κυρίως Μεσολογγιτών και Αιτωλοακαρνάνων, η υπεροχή του εχθρού σε ανθρώπινο δυναμικό (1:25) και υλικά μέσα, ήταν όχι απλώς συντριπτική, αλλά πρωτοφανής για τα μέτρα κάθε εποχής, το έπος της Κλείσοβας θα πρέπει χωρίς υπερβολή να αποτελεί ίσως –τηρούμενων των αναλογιών– το μοναδικό νικηφόρο περιστατικό στην πολεμική ιστορία, όχι μόνο την ελληνική, αλλά ακόμη και την παγκόσμια.
Δυστυχώς, η περιφανής αυτή νίκη που έστεψε τα ιερά όπλα των γενναίων υπερασπιστών της, δεν είχε την αναμενόμενη συνέχεια, όπως άλλωστε ομολόγησε ο Μπραΐμης, λέγοντας σε ένα ξέσπασμα ειλικρίνειας μετά από λίγο καιρό στον Γάλλο ναύαρχο Δεριγνύ: «Βλέπεις πώς λιώνουν τα χιόνια εκείνων των βουνών; Έτσι ακριβώς θα λιώναμε και εμείς αν το Μεσολόγγι είχε τρόφιμα για κάμποσες μέρες».
Από τυχαίο περιστατικό, ο ελληνικός στόλος στις αμέσως επόμενες μέρες δεν μπόρεσε να ανεφοδιάσει με τρόφιμα τους «Ελεύθερους Πολιορκημένους» και έτσι, ό,τι δεν κατόρθωσαν τα πολυάριθμα ασκέρια του Κιουταχή και του Ιμπραήμ, το πέτυχε η πείνα, «αυτή η μαύρη
και απαίσια στρίγγλα», κατά τον χρονικογράφο, με τα γνωστά επακόλουθα. Έτσι, η Κλείσοβα δεν έπεσε. Πατήθηκε από τον εχθρό μετά την Έξοδο, όταν δεν υπήρχε πια Μεσολόγγι.
Εδώ, κλείνοντας τη σύντομη αναφορά, θα πρέπει να σημειωθεί, ότι η φρουρά της Κλείσοβας, που κάλυπτε το δεξιό πλευρό των Εξοδιτών και υπεράσπιζε τη φάλαγγα των γυναικόπαιδων, υπέστη σοβαρότατες απώλειες, αντιμετωπίζοντας αρχικά το ιππικό των Αιγυπτίων στον κάμπο του Μποχωριού και μετά την ενέδρα των Τουρκαλβανών κοντά στον Άη- Συμιό.
