Ένα εντυπωσιακό έργο μοντελισμού σε κλίμακα 1/32 αναπαριστά τις δραματικές στιγμές της Εξόδου του Μεσολογγίου. Με σχεδόν 100 φιγούρες, εκατοντάδες μικρές λεπτομέρειες και περισσότερες από 1.500 ώρες εργασίας, ο δημιουργός Πάνος Χαμακιώτης φιλοδοξεί να μεταφέρει τον επισκέπτη στην ηρωική Έξοδο της 10ης Απριλίου του 1826.
Μια ξεχωριστή συνάντηση της Ιστορίας με την τέχνη του μοντελισμού πρόκειται να παρουσιαστεί στην Πανελλήνια Έκθεση Μοντελισμού της IPMS Hellas, στο Εκθεσιακό Κέντρο Περιστερίου, από τις 7 έως τις 9 Νοεμβρίου 2026.
Πρόκειται για ένα εντυπωσιακό διοράμα που αναπαριστά την Έξοδο του Μεσολογγίου, ένα από τα συγκλονιστικότερα γεγονότα της Ελληνικής Επανάστασης του 1821. Το έργο αποτελείται από 93 φιγούρες, σε κλίμακα 1/32, ύψους περίπου έξι εκατοστών η καθεμία, τοποθετημένες σε μια βάση διαστάσεων 50 x 70 εκατοστών.
Η σύνθεση φιγούρων του χαρισματικού δημιουργού Πάνου Χαμακιώτη αποτελεί μια σπουδαία, λεπτομερής προσπάθεια αναπαράστασης μιας ολόκληρης ιστορικής στιγμής, με πρωταγωνιστές αγωνιστές, οπλαρχηγούς, ιερωμένους, γυναίκες, παιδιά και φιλέλληνες, αλλά και στρατιώτες των οθωμανικών και αιγυπτιακών δυνάμεων.
Δείτε το εντυπωσιακό έργο σε βίντεο:
Η ηρωική Έξοδος μέσα από 93 φιγούρες
Στο διοράμα αναπαρίστανται ορισμένες από τις σημαντικότερες φυσιογνωμίες της Εξόδου, όπως ο Αρχιεπίσκοπος Ιωσήφ Ρωγών, ο οπλαρχηγός Αθανάσιος Ραζηκότσικας, ο Δημήτριος Μακρής και ο έφιππος Κίτσος Τζαβέλλας.
Ξεχωριστή θέση έχουν επίσης ο Ελβετός φιλέλληνας Ιάκωβος Μάγερ, εκδότης της εφημερίδας «Ελληνικά Χρονικά», η σύζυγός του Αλτάνη, καθώς και ο Γερμανός φιλέλληνας Wilhelm Bellier de Launoy, που αποτυπώνει την παρουσία των Ευρωπαίων εθελοντών στον αγώνα των Ελλήνων.
Γύρω τους αναπτύσσεται ένα πλήθος από αγωνιστές της φρουράς του Μεσολογγίου, μεταξύ των οποίων και νησιώτες, αλλά και γυναικόπαιδα που επιχειρούν να διαφύγουν μέσα στη νύχτα.
Ιδιαίτερη έμφαση έχει δοθεί στη συμμετοχή των γυναικών. Ανάμεσα στις φιγούρες ξεχωρίζει μια ένοπλη γυναίκα με ανδρική ενδυμασία και φουστανέλα, με ξανθά μαλλιά. Η παρουσία της παραπέμπει στις μαρτυρίες για Μεσολογγίτισσες που μεταμφιέστηκαν σε άνδρες, επιχειρώντας να αποφύγουν την αιχμαλωσία και τη σκλαβιά.
Στην απέναντι πλευρά αποτυπώνονται οι επιτιθέμενες δυνάμεις: Οθωμανοί στρατιώτες, Αιγύπτιοι, γενίτσαροι και άλλες μορφές που συνθέτουν το πολεμικό σκηνικό της νύχτας.
Οι μικρές λεπτομέρειες σε μια μεγάλη μάχη
Η σύνθεση ακολουθεί μια συγκεκριμένη αφηγηματική λογική. Στο πρώτο επίπεδο βρίσκονται οι Έλληνες μαχητές που πυροβολούν πάνω στη γέφυρα. Ο καπνός από τις κάννες των όπλων, κατασκευασμένος από βαμβάκι, προσθέτει μια ιδιαίτερη αίσθηση κίνησης και έντασης.
Ακολουθούν οι ένοπλες γυναίκες και τα γυναικόπαιδα, ενώ μέσα στο πλήθος αποτυπώνονται σκηνές αποχωρισμού και σύγχυσης. Μητέρες χάνουν τα παιδιά τους και παιδιά απομακρύνονται από τις μητέρες τους μέσα στο χάος της Εξόδου.
Μια γυναίκα κρατά την εικόνα της Παναγίας, ενώ ένας ιερωμένος ευλογεί τους Εξοδίτες. Άλλες γυναίκες μεταφέρουν όσα λιγοστά υπάρχοντα μπορούν να πάρουν μαζί τους.
Μια ακόμη ιδιαίτερα συμβολική σκηνή βρίσκεται στο πίσω μέρος του διοράματος: ένας αγωνιστής κοιτάζει για τελευταία φορά, ίσως, τη γυναίκα και το παιδί του, προτού κατευθυνθεί προς την τάπια, με την ελπίδα ότι θα συναντηθούν ξανά.
Ανάμεσα στις μορφές υπάρχει και η αναπαράσταση του αμφιλεγόμενου προσώπου που, σύμφωνα με την ιστορική αφήγηση που ακολουθεί ο δημιουργός, φώναξε «Πίσω Μεσολογγίτες, πίσω!» όταν αντιλήφθηκε ότι η Έξοδος είχε προδοθεί και οι οθωμανικές δυνάμεις είχαν στήσει ενέδρα.
Οι ήρωες της Εξόδου
Αρχικά, ο δημιουργός δεν είχε σχεδιάσει να τοποθετήσει φιγούρες πάνω στις πολεμίστρες. Στην πορεία, όμως, βρέθηκαν κατάλληλες μορφές και έτσι προστέθηκαν ορισμένες από τις σημαντικότερες φυσιογνωμίες της πολιορκίας.
Ο Αρχιεπίσκοπος Ιωσήφ Ρωγών αναπαρίσταται με το λάβαρο, ενώ δίπλα του βρίσκεται ο οπλαρχηγός Δημήτριος Μακρής. Σε άλλο σημείο εμφανίζεται ο Αθανάσιος Ραζηκότσικας, μία από τις σημαντικές στρατιωτικές φυσιογνωμίες του Μεσολογγίου, του οποίου η ιστορική κατοικία διασώζεται στην πόλη.
Έφιππος απεικονίζεται ο Κίτσος Τζαβέλλας, σε μια σκηνή που παραπέμπει στην προσπάθειά του να περάσει την τάφρο με το άλογό του.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με την ιστορική παράδοση που αξιοποιεί ο δημιουργός, τα δύο άλογα των οπλαρχηγών Κίτσου Τζαβέλλα και Δημητρίου Μακρή ήταν από τα ελάχιστα ζώα που διατηρήθηκαν κατά τη διάρκεια της πολιορκίας.
