Loading...

Η ιστορία της σημαίας της Φρουράς του Μεσολογγίου


Μοιραστείτε το άρθρο...

Η διεκδίκηση σημαίας της Φρουράς του Μεσολογγίου, δωρεάς του Φιλελληνικού Κομιτάτου της Μασσαλίας.

Γράφει ο Ιωάννης Κατσαβός
Αξιωματικός ΠΝ, Συγγραφέας – Ερευνητής- Ιστορικός

Η σημαία αυτή είχε κεντηθεί απ΄τις «κόρες παρθένους» της Μασσαλίας και ήλθε στην Ελλάδα, ατυχώς, μετά την Έξοδο. Σύμφωνα με την εφημερίδα της Ύδρας «Ο Φίλος του Νόμου» υπ’ αριθ. φ.235/16-8-1826, η σημαία έφθασε με πλοίο στο νησί στις 14/8/1826 και παραδόθηκε στο σπίτι του Γ. Κουντουριώτου «ίνα εντεύθεν δοθή όπου ανήκει».

Αρχικά και σε γενικές γραμμές, τη σημαία διεκδίκησε τον Οκτ. 1826 ο τελευταίος  αρχηγός της Φρουράς Νότης Μπότσαρης και στάλθηκε στην Ύδρα ο Γ. Βάγιας να την παραλάβει με προοπτική να κυματίζει στο φρούριο του Ακροκορίνθου, όπου το Φθινόπωρο του 1826 είχαν συγκεντρωθεί τα υπολείμματα της Φρουράς του Μεσολογγίου, πλην του Σώματος των «αυτοχθόνων» Μεσολογγιτών, που είχαν αναλάβει τη φρούρηση του Μπουρτζίου και των Μύλων (Λέρνης) από τις 8 Μαΐου 1826, υπό τη διοίκηση αντιστοίχως των Αντιστρατήγων του Αγώνα, Μήτρου Δεληγιώργη και Ιωάννη Ραζηκότσικα.

Ως φαίνεται, το γεγονός αυτό πληροφορήθηκε ο Μ. Δεληγιώργης και εξεδήλωσε την πρόθεσή του να παραλάβει αυτός τη σημαία. Προφανώς επεδίωξε, ως ο μοναδικός εκπρόσωπος και επικεφαλής του συμπαγούς Σώματος των Μεσολογγιτών, να διαφυλάξει το ιερό λάβαρο, ώστε εν καιρώ να επιστραφεί στην πόλη του Μεσολογγίου, στο Φρούριο του οποίου ανήκε και όχι σε πρόσωπα ή σε Σώματα Αγωνιστών.

Άστοχα σχόλια Κασομούλη

Αλλά στο σημείο αυτό θα παρατεθεί εξαιρετικά ενδιαφέρον απόσπασμα του Ν. Κασομούλη, ο οποίος περιέργως, όχι μόνο στηλιτεύει αβάσιμα την πρόθεση του Μ. Δεληγιώργη, αλλά και τον αδικεί κατάφωρα, παραποιώντας ή αποσιωπώντας  πραγματικά περιστατικά. Το κείμενο, με σχόλια τόσο του Ν. Κασομούλη όσο και του γράφοντος, έχει ως εξής:

«…Με αυτήν την χαράν, [αφήσας τον αυταδελφόν μου Γεώργιον και στρατιώτας εις την εμπιστευθείσαν μοι θέσιν] (εν τω φρουρίω), εξεκίνησα δια Αίγιναν, κατά τας 10-11 Οκτ. (1827), συνοδεύων τον Ευθύμιον (Στορνάρην), όπου (καθ’ οδόν) ηύρα τον Γεώργιον Βάγιαν επιστρέφοντα με την σημαίαν της Φρουράς του Μεσολογγίου δια την Κόρινθον, την οποίαν δεν ηξεύραμεν από ποίον δίκαιον κινούμενος ο Μήτρος Δεληγιώργης, φρούραρχος Βουρτζίου, την ζητούσεν να την λάβη από την Διοίκησιν, ως φρουρά (του Μεσολογγίου). Ίσως, διότι ήτον εις το Βούρτζι, και επέτυχεν την εύνοιαν της Διοικήσεως, ενόμιζεν ότι έχει και έξω επίρροιαν. Κακόν το να (αυτ)απατάται κανένας από τας ιδέας του. Ποτέ δεν ηξεύρω να εσυλλογίσθημεν εάν υπάρχει Μήτρος Δεληγιώργης, εκτός των όσων έλαβον ανάγκην να χωθούν υπό την φύλαξιν του Βουρτζίου. Και αφού (όμως) κ’ εκείνοι εβγήκαν, τι εσήμαινεν (αυτός) τότες, και τι ημπορούσεν να κάμη, και ζητούσεν και αμοιβάς ιδιαιτέρας;

Παραξενεύθην όταν άκουσα να απαιτή ο Μήτρος Δεληγιώργης την σημαίαν αυτήν από την Διοίκησιν να δοθή εις αυτόν και εις μερικούς (άλλους) Μισολογγίτας ως εις (την) Φρουράν (του Μεσολογγίου) διευθυνομένη προς αυτούς.

Δεν επέτυχεν (όμως) την ζήτησιν. Η Διοίκησις τον έβγαλεν από την απάτην οπού ευρέθη, και διεύθυνεν την σημαίαν με διαταγήν της εις το Α ‘ Σώμα, οπού το περισσότερον μέρος των Αξιωματικών ήτον της Φρουράς του Μισολογγίου, (πράγμα) γνωστόν εις όλην την Ελλάδαν…».

«Δεν (το) επιστεύαμεν εις Κόρινθον, και αυτού εβεβαιώθην από τον Βάγιαν ότι συνεργούσεν (ο Δεληγιώργης ζητών) να την βαστάξη. Δεν ηξεύρω ποίον εννοούσεν (με την λέξιν) «Φρουρά», αφού ήξευρεν ότι όλοι οι Αξιωματικοί και οι στρατιώται (της Φρουράς) ήσαν εις την Κόρινθον. Εάν τον απέρασεν εις την ιδέαν να οικειοποιηθή ως Μισολογγίτης τούτο (το τιμητικόν δείγμα, την σημαίαν), και να επιτύχαινεν να την λάβη, ήθελεν γελά ο κόσμος όλος. (Τούτο έπραττεν ίσως) δια να ονομάση (και επιδείξη) τον εαυτόν του κέντρον πάλιν (της δόξης του Μεσολογγίου). Ούτε τούτο (όμως) ήτον (αληθές), διότι γνωρίζει ποσάκις ευρέθη κακά εκτιθέμενος από τας περιφρονήσεις και ενοχλήσεις των στρατευμάτων εντός του Μισολογγίου, και πληγωμένος εις την χείρα ακόμη, διότι ηθέλησεν (κάποτε) να εναντιωθή (εις την γνώμην της Φρουράς). Και (ταύτα), ενώ
 και ως εντόπιος (οπλαρχηγός Μισολογγίτης) αν το φρονούσεν, (θέλων να φανή αντιπρόσωπος των Μεσολογγιτών), εις το Α ‘ Σώμα ήσαν (υπηρετούντες) ο Γιαννάκης Κότζικας και τόσοι άλλοι (παλαιοί στρατιωτικοί Μεσολογγίται), οίτινες δεν έμενεν ούτε (μία) ψήφος δι’ αυτόν τότες».

Σχόλια γράφοντος: Τα γεγονότα που επικαλείται ο Ν. Κασομούλης εις βάρος του Μ. Δεληγιώργη, δυστυχώς είναι διαστρεβλωμένα. 0 Μ. Δεληγιώργης ανέλαβε στις 8 Μαΐου 1826 τη διοίκηση του φρουρίου του Μπούρτζι περίπου 10 ημέρες πριν φθάσουν στις 16 Μαΐου 1826, με αδικαιολόγητη καθυστέρηση, στο Ναύπλιο τα λοιπά Σώματα της Φρουράς του Μεσολογγίου, συμπεριλαμβανομένου και του Κασομούλη. Επρόκειτο για ανάληψη πολεμικής αποστολής  και όχι για αποφυγή ευθυνών. Επίσης οι συνθήκες, που αχρηστεύθηκε το αριστερό χέρι του Μ. Δεληγιώργη το 1824 στο Μεσολόγγι περιγράφονται στην οικεία παράγραφο και προέρχονταν από «Φίλια-Σουλιώτικα-πυρά», ήταν δε εν γνώσει του Κασομούλη τα σχετικά γεγονότα, τα οποία είτε παραποιεί ενσυνείδητα, είτε αποσιωπά αδικαιολόγητα.                                                                                

Τέλος, ο ίδιος ο Κασομούλης παραδέχθηκε προηγουμένως την καίρια συμβολή του Δεληγιώργη στη διευκόλυνση των Εξοδιτών κατά τη διάβαση της τάφρου του «Ομέρ πασά», αποκαλώντας τον «πρόθυμον». Γενικά πρόκειται -επιεικώς- για παραλήρημα του Ν. Κασομούλη, που βλάπτει την αξιοπιστία του.

Συνέχεια περιπετειών της Σημαίας

Το θέμα των «περιπετειών» της εν λόγω σημαίας περιγράφεται από τον Ηλία Παπαθανασόπουλο (΄Οπ.π.), χωρίς όμως να μνημονεύονται οι παραπάνω αιτιάσεις του Κασομούλη.

Πάντως, πολύ συνοπτικά, η σημαία αρχικά παραδόθηκε στον Νότη Μπότσαρη και αφού άλλαξε διάφορα χέρια Σουλιωτών, τελικά επί Πρωθυπουργίας Κίτσου Τζαβέλλα το 1847, παραδόθηκε στην πόλη του Μεσολογγίου, όπως άρμοζε.

Οι «περιπέτειες», ωστόσο, της σημαίας δεν έχουν τέλος.

Στις 25 Μαρτίου 1884, στην αίθουσα του Πολυτεχνείου στην Αθήνα, εξετέθη η σημαία σε πανηγυρική εκδήλωση με άλλα κειμήλια του Ιερού Αγώνος 1821, ενώ γίνεται εκτενής αναφορά στο περιοδικό Εστία (τ.ΙΖ’, 1884, σ.229) .

Έκτοτε, τα ίχνη της χάνονται,με πιθανώτερη την εκδοχή να κοσμεί σήμερα… την ιδιωτική συλλογή κάποιου επωνύμου Έλληνα ή Φιλέλληνα!!

 


Βιβλιογραφία – Πηγές:

  • Αιτωλοακαρνανική και Ευρυτανική Εγκυκλοπαίδεια, Αθήνα 2006.
  • Αλεξανδρής Κ.Α. « Η αναβίωσης της θαλασσίας μας δυνάμεως κατά την Τουρκοκρατίαν», Αθήνα 1960.
  • Αλεξανδροπούλου Σπ.,Νότια Αιτωλία, Αθήνα 1993.
  • Αρχείον Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρίας της Ελλάδος, Αθήναι 1884.
  • Γενικά Αρχεία του Κράτους.
  • Γενική Εφημερίς της Ελλάδος.
  • Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος- Λαρούς- Μπριτάννικα.
  • Ευαγγελάτος Χρ., Ιστορία του Μεσολογγίου, Αθήναι 1959.
  • Θεοφανίδης Ιω., Ιστορία του Ελληνικού Ναυτικού κατά την Επανάστασιν του 1821, Αθήναι 1932.
  • Κασομούλης Ν., Ενθυμήματα Στρατιωτικά…, Αθήναι 1939- 1942.
  • Κολόμβας Νικ., Η Εποποιία της Κλείσοβας, Γ΄΄Εκδοση, Αθήνα 1994.
  • Κολόμβας Νικ, Μεσολόγγι (1821-1829). Οι Αθάνατοι Πρόμαχοι, Αθήνα 1998.
  • Πετρόπουλος Κ., Μεσολογγίτικες Εθνικές Δόξες, Αθήναι 1971.
  • Πρωτοψάλτης Εμμ. Γ., Αλληλογραφία Φρουράς Μεσολογγίου, 1825-1826, Αθήναι 1963.
  • Σίψας Μάριος, Το Ναυτικό στην ιστορία των Ελλήνων, τ. 1-4,, Αθήνα 1982.
  • Σπυρομίλιος, Απομνημονεύματα Β΄πολιορκίας του Μεσολογγίου, Αθήναι 1926.
  • Στασινόπουλος Κ., Το Μεσολόγγι, Αθήναι 1925.
  • Στασινόπουλος Κ., Οι Μεσολογγίται, Αθήναι 1926.
  • Τρικούπης Σπ., Ιστορία της Ελληνικής Επαναστάσεως, Αθήναι 1879.
  • Τσίντζος Στεφ., Μεσολόγγι, Κοιτίς της Ελευθερίας, Αθήναι 1936.
  • Κολόμβας Νικ., Αθανάσιος Ραζή – Κότσικας, Μεσολόγγι 2006.
  • Μεταξάς Κων/νος, Ιστορικά Απομνημονεύματα της Ελληνικής Επαναστάσεως, Αργοστόλιον 1878.
  • Περιοδικό Στρατιωτική Ιστορία, Μεγάλες Μάχες, Μεσολόγγι, τ.12, Αθήνα 2003.
  • Φωτιάδης Δημ., Μεσολόγγι, Αθήναι 1965.




Μοιραστείτε το άρθρο...
Ετικέτες: # # # #

Newsroom

Σκοπός μας είναι η προβολή και ανάδειξη της ιστορικής κληρονομιάς, του περιβαλλοντικού πλούτου καθώς και της πολιτιστικής και πολιτισμικής παράδοσής μας. Στόχος μας είναι η ενημέρωση των επισκεπτών και η έμπρακτη συμβολή ούτως ώστε ο νομός Αιτωλοακαρνανίας να γίνει ένας δημοφιλής τουριστικός προορισμός.
iAitoloakarnania.gr

Φανταστικά τοπία, σπουδαία ιστορία, υπέροχοι άνθρωποι!