Διανύουμε τις ημέρες εκείνες που, πριν από διακόσια χρόνια, απλοί άνθρωποι — άνδρες, γυναίκες, παιδιά, φιλέλληνες — διατράνωναν το ανάστημά τους απέναντι σε ορδές κατακτητών και βάδιζαν συνειδητά προς τον θάνατο, προς την αιωνιότητα της μνήμης, μετατρέποντας τη θυσία τους σε παγκόσμιο σύμβολο ελευθερίας.
Γράφει ο Θανάσης Μπίκας, δημοσιογράφος
Το Μεσολόγγι, η Ιερή Πόλη της οικουμένης, δεν είναι ένας τόπος μνήμης. Είναι μια ιδέα. Είναι η υπέρτατη στιγμή που η Ελευθερία έπαψε να είναι μια λέξη και μεταμορφώθηκε σε πράξη. Εκεί όπου απλοί, καθημερινοί άνθρωποι, εξαντλημένοι από την πείνα, τις κακουχίες και την ασφυκτική πολιορκία, δεν λύγισαν μπροστά στο ένστικτο της επιβίωσης, αλλά στάθηκαν όρθιοι απέναντι στην Ιστορία.
Η Έξοδος του Μεσολογγίου, τη νύχτα της 10ης Απριλίου 1826, με την ηρωική αντίσταση και την εθελοθυσία των Ελεύθερων Πολιορκημένων, κατέστησε το Μεσολόγγι σημείο αναφοράς όχι μόνο για τον ελληνικό, αλλά και για τον ευρωπαϊκό πολιτισμό. Μια προμελετημένη θυσία που ενέπνευσε, φώτισε και συγκλόνισε την Ευρώπη και τον κόσμο, προσδίδοντας δικαίως στην πόλη τον τίτλο της «Ιεράς Πόλεως».
Μετά την ηρωική Έξοδο, ο Αναστάσιος Πολυζωΐδης υπήρξε εκείνος που, σε επίσημη ομιλία του στο Ναύπλιο, παρουσία αγωνιστών που σώθηκαν από την Έξοδο, ονόμασε το Μεσολόγγι «Ιεράν Πόλιν», ονομασία που έκτοτε καθιερώθηκε στη συλλογική συνείδηση.
Η επίσημη αναγνώριση του Μεσολογγίου ως Ιεράς Πόλεως αποδόθηκε το 1937 από την Πολιτεία, με μια σπάνιας σημασίας θεσμική πράξη: τον Αναγκαστικό Νόμο υπ’ αριθμ. 645. Στο Φύλλο της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ Α’ 153/26 Απριλίου 1937) αναγράφεται ρητά:
«Η πόλις του Μεσολογγίου ονομάζεται Ἱερά Πόλις Μεσολογγίου» (άρθρο 1).
Με αυτόν τον τρόπο, η Πολιτεία δεν τίμησε απλώς τη γενναιότητα, αλλά κατοχύρωσε την Ιστορία ως θεσμικό κεκτημένο. Η μοναδικότητα του Μεσολογγίου ως Ιεράς Πόλεως, το καθιστά έκτοτε φορέα αξιών που υπερβαίνουν τα όρια του τόπου και του χρόνου. Ανήκει σε όλους, στους πολίτες, στους επισκέπτες, σε όσους αντιλαμβάνονται ότι η μνήμη δεν είναι απλή αναπαράσταση γεγονότων, αλλά ενεργός στάση ζωής. Σε κάθε ελεύθερο άνθρωπο που στο εξής λογίζεται ως δημότης Μεσολογγίου.
Η ιερότητα του Μεσολογγίου δεν πηγάζει από θρησκευτικούς όρους. Δεν αναγνωρίστηκε ως Ιερή Πόλη επειδή φιλοξενούσε ιερά, αλλά επειδή η ίδια μετατράπηκε σε ιερό σύμβολο ελευθερίας, αυτοθυσίας και ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Το Μεσολόγγι υπενθυμίζει ότι υπάρχουν και άλλες μορφές ιερότητας: εκείνες που γεννιούνται από την Ιστορία, τη συλλογική θυσία και το ηθικό μεγαλείο. Και γι’ αυτό ακριβώς, η Ιερά Πόλη του Μεσολογγίου αποτελεί μια σπάνια παγκόσμια περίπτωση κοσμικής ιερότητας, άξια διαρκούς μνήμης και σεβασμού.
Η Ιερή Πόλη. Η πόλη της Ελευθερίας, της Αυτοθυσίας και της Αξιοπρέπειας. Η πόλη των ηρώων, αλλά και αργότερα των πολιτικών και των ποιητών. Η πόλη του πνεύματος και του πολιτισμού. Μια Ιερή Πόλη που δεν ζητά να θαυμαστεί ως μνημειακός χώρος, αλλά να δικαιωθεί ως ζωντανός θεσμός ιστορικής μνήμης και πολιτιστικής συνείδησης. Με πανανθρώπινες αξίες που ενεργοποιούν, παρακινούν και αφυπνίζουν. Που κρατούν αναμμένο τον δαυλό της θυσίας, την άσβεστη φλόγα ιστορικής συνείδησης, πολιτισμού και δημοκρατίας. Μια φλόγα που φωτίζει τα λιθόστρωτα μονοπάτια και τις αλατούχες στέπες της ελευθερίας, που δεν χαρίζεται, αλλά κατακτάται με αγώνες.
Η Ακακία Κορδόση έγραφε στο βιβλίο:
«Μεσολόγγι – Ιερή Πόλη», εκδόσεις «Διέξοδος»:
Η ΘΥΣΙΑ ΜΙΑΣ ΟΛΟΚΛΗΡΗΣ ΠΟΛΗΣ
«Δεν ήταν ηρωισμός ενός, ή δέκα, ή τριακοσίων ανθρώπων, που, όπως σε πολλά μέρη της Ελλάδας, πολέμησαν και σκοτώθηκαν.
Ήταν θυσία μιας ολόκληρης πόλης.
Ήταν θυσία ήρεμη, προμελετημένη και προαποφασισμένη επί έναν ολόκληρο χρόνο.
Ήταν έκφραση υψίστου ψυχικού σθένους, ανθρώπινης αξιοπρέπειας και βαθιάς πνευματικής καλλιέργειας.
Ήταν το πνεύμα των Μεσολογγιτών που νίκησε την ύλη.
Ήταν η εθελούσια πορεία προς τον θάνατο»
Δείτε το ΦΕΚ 19370100153
