Ο Σεπτέμβριος που πέρασε ανέδειξε μια έντονη κινητικότητα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από πολίτες του Αιτωλικού, οι οποίοι εξέφρασαν την αγωνία και την αγανάκτησή τους για τη μόλυνση, την υποβάθμιση της λιμνοθάλασσας και τους παράγοντες που συντηρούν αυτό το χρόνιο πρόβλημα.
Γράφει η Βασιλική Σ. Σουλέ*
Η δυσοσμία του Αυγούστου αποτέλεσε την αφορμή για μια συντονισμένη κινητοποίηση των κατοίκων. Στις 11 Σεπτεμβρίου 2026, οι πολίτες προχώρησαν στο κλείσιμο των ανατολικών γεφυριών και διατύπωσαν δημόσια τις ανησυχίες και τις απαιτήσεις τους για την άμεση αντιμετώπιση των προβλημάτων της λιμνοθάλασσας.
Στην κινητοποίηση συμμετείχαν ο κ. Καλιακμάνης και ο κ. Ζαμπάρας από ότι είδα στις φωτογραφίες. Αντίθετα, η απουσία εκπροσώπων του Δήμου και της Περιφέρειας ήταν ηχηρή, τουλάχιστον σύμφωνα με όσα καταγράφηκαν εκείνη την ημέρα.
Και μετά ήρθαν οι επιστολές…
Ο ένας μετά τον άλλον, οι δήμαρχοι της τελευταίας δωδεκαετίας εμφανίστηκαν στο Facebook με μακροσκελείς αναρτήσεις, εξηγώντας τι έκανε ο καθένας από το δικό του μετερίζι για τη διάσωση της λιμνοθάλασσας.
Ευθύνες, όμως, δύσκολα αναλαμβάνονται. Ο καθένας παραθέτει τα πεπραγμένα του και μεταφέρει το βάρος στον προηγούμενο, ο οποίος με τη σειρά του το μεταφέρει στον προγενέστερο. Ένας ατελείωτος κύκλος εξηγήσεων, μεταθέσεων ευθυνών και αναδρομών στο παρελθόν.
Στο ίδιο πλαίσιο, οι απαντήσεις και οι ενέργειες της Περιφέρειας και του αρμόδιου φορέα διαχείρισης δεν έχουν μέχρι σήμερα πείσει τους πολίτες ότι υπάρχει μια αποτελεσματική και ολοκληρωμένη λύση.
Δώδεκα χρόνια συζητήσεων, εξηγήσεων και υποσχέσεων. Και η λιμνοθάλασσα εξακολουθεί να περιμένει.
Η Γιορτή του Ψαριού, οι Γύροι της Λιμνοθάλασσας και το επικοινωνιακό παράδοξο
Ο μήνας ολοκληρώθηκε με τη Γιορτή του Ψαριού, όπου, όπως συμβαίνει συνήθως, έδωσαν το «παρών» πολλοί υποψήφιοι και πολιτικά πρόσωπα.
Ακολούθησαν οι Γύροι της Λιμνοθάλασσας, μια αθλητική διοργάνωση που προβάλλεται και ως δράση ευαισθητοποίησης για τη διάσωσή της. Περισσότερες από 500 συμμετοχές, οικονομικές συνδρομές συμμετεχόντων και χορηγίες από τον ιδιωτικό και τον δημόσιο τομέα συνέβαλαν στην πραγματοποίηση της εκδήλωσης.
Πόσο κόστιζε, όμως, η συμμετοχή;
• Αγώνας 23 χλμ.: 18 €
• Αγώνας 5 χλμ.: 8 €
• Παιδικός αγώνας 1.000 μ.: Δωρεάν
Παράλληλα, σύμφωνα με τις δημοσιευμένες ανακοινώσεις, στη διοργάνωση συμμετείχαν περισσότεροι από 40 χορηγοί από τον ιδιωτικό και τον δημόσιο τομέα. Ωστόσο, στις ανακοινώσεις που εντοπίστηκαν δεν αναφέρεται συγκεκριμένος τιμοκατάλογος χορηγιών ούτε τα ποσά που αντιστοιχούσαν σε διαφορετικές κατηγορίες χορηγών.
Δεν γνωρίζουμε, επομένως, από τα συγκεκριμένα δημοσιευμένα στοιχεία ποιο ήταν το συνολικό ύψος των χορηγιών και ποιο το συνολικό οικονομικό αποτύπωμα της διοργάνωσης.
Οι διοργανωτές ευχαρίστησαν μέσω βίντεο τους πολιτικούς για τις χορηγίες τους. Οι πολιτικοί, από την πλευρά τους, είχαν την ευκαιρία να προβληθούν μέσα από μια εκδήλωση που συγκέντρωσε πλήθος κόσμου.
Και εδώ γεννάται το εύλογο ερώτημα:
Πώς γίνεται να διεκδικούμε την άμεση διάσωση της λιμνοθάλασσας και, λίγες ημέρες αργότερα, να προβάλλουμε με τόσο θερμό τρόπο πολιτικά πρόσωπα ως χορηγούς μιας διοργάνωσης που συνδέεται συμβολικά με τον ίδιο σκοπό;
Ας είμαστε ξεκάθαροι. Οι Γύροι της Λιμνοθάλασσας καλώς διοργανώνονται. Ο αθλητισμός, η συμμετοχή και η ενίσχυση της τοπικής αγοράς είναι θετικά στοιχεία. Το ζήτημα δεν είναι η ίδια η διοργάνωση ούτε η αναζήτηση χορηγών.
Το ζήτημα είναι η συνέπεια ανάμεσα στο μήνυμα διαμαρτυρίας και στις δημόσιες πρακτικές προβολής.
Όταν μια κοινωνία κινητοποιείται, κλείνει τα γεφύρια και απαιτεί λύσεις για ένα πρόβλημα που επηρεάζει την υγεία, το περιβάλλον και την οικονομία της, οφείλει να διατηρεί σταθερή τη διεκδικητική της στάση. Η συνεργασία με χορηγούς δεν είναι ασυμβίβαστη με τη διεκδίκηση. Δεν πρέπει, όμως, να μετατρέπεται σε επικοινωνιακό άλλοθι ούτε να δημιουργεί την εντύπωση ότι οι ευθύνες έχουν εκπληρωθεί επειδή χρηματοδοτήθηκε μια αθλητική εκδήλωση.
Η χορηγία μιας διοργάνωσης δεν ισοδυναμεί με τη διάσωση μιας λιμνοθάλασσας.
Η διεκδίκηση απαιτεί συνέπεια, στάση και αξιοπρέπεια
Όταν οι πολίτες μιας περιοχής αποφασίζουν να διεκδικήσουν κάτι τόσο σημαντικό όσο η αποκατάσταση της λιμνοθάλασσας, οφείλουν να διατηρούν σταθερή στάση και συνέπεια στις διεκδικήσεις τους.
Γιατί η λιμνοθάλασσα δεν είναι υπόθεση μιας παράταξης, ενός κόμματος ή μιας δημοτικής αρχής. Είναι υπόθεση όλων μας. Είναι πρωτίστως ζήτημα δημόσιας υγείας και, τελικά, ζήτημα επιβίωσης του ίδιου του Αιτωλικού.
Μια τέτοια διεκδίκηση απαιτεί κοινή γραμμή, αξιοπρέπεια και αυτό που συνηθίζουμε να αποκαλούμε «τουπέ». Απαιτεί να γνωρίζουμε τι ζητάμε, από ποιον το ζητάμε και να παραμένουμε σταθεροί στον στόχο μας, ανεξάρτητα από πρόσωπα, πολιτικές σκοπιμότητες και πρόσκαιρα οφέλη.
Δεν γίνεται τη μία ημέρα οι πολίτες να κλείνουν τα γεφύρια διαμαρτυρόμενοι για την κατάσταση της λιμνοθάλασσας και την επόμενη να εκπέμπεται ένα διαφορετικό μήνυμα, μέσα από πρακτικές που ενδέχεται να αποδυναμώνουν τη διεκδίκηση ή να δημιουργούν αντιφατικές εντυπώσεις.
Οι σύλλογοι, ως φορείς της κοινωνίας των πολιτών, έχουν κάθε δικαίωμα να διοργανώνουν εκδηλώσεις, να αναζητούν χορηγούς και να συνεργάζονται με θεσμικούς παράγοντες. Έχουν, όμως, και την ευθύνη να διασφαλίζουν ότι οι ενέργειές τους δεν ακυρώνουν στην πράξη το μήνυμα των πολιτών που εκπροσωπούν.
Οι πολίτες δεν μπορούν να γίνονται όχημα για την εξυπηρέτηση επικοινωνιακών ή άλλων σκοπιμοτήτων.
Η συλλογική διεκδίκηση δεν μπορεί να λειτουργεί κατά περίπτωση, ούτε να προσαρμόζεται ανάλογα με το ποιος προσφέρει μια χορηγία ή ποιος βρίσκεται απέναντί μας.
Γιατί τότε χάνεται η ουσία. Και καταλήγουμε στο γνωστό «άλλα λόγια να αγαπιόμαστε».
Όταν διεκδικούμε κάτι που αφορά την υγεία, το περιβάλλον και το μέλλον του τόπου μας, η στάση μας πρέπει να είναι ανάλογη της σοβαρότητας του προβλήματος. Η συνέπεια δεν είναι πολυτέλεια. Είναι προϋπόθεση για να μας πάρουν στα σοβαρά.
Ποιος πληρώνει τελικά το τίμημα;
Οι πολίτες πληρώνουν για να συμμετάσχουν. Οι σύλλογοι κινητοποιούν τον κόσμο και οργανώνουν εκδηλώσεις. Οι χορηγοί αποκτούν προβολή. Η τοπική αγορά ενισχύεται.
Όλα αυτά μπορούν να έχουν θετικό αντίκτυπο.
Όταν, όμως, οι ίδιοι πολίτες ζητούν την αποκατάσταση της λιμνοθάλασσας, το ερώτημα παραμένει: ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη για την ουσιαστική αντιμετώπιση του προβλήματος;
Η προστασία της λιμνοθάλασσας δεν είναι απλώς ένα περιβαλλοντικό ζήτημα. Είναι πρωτίστως ζήτημα δημόσιας υγείας και, στη συνέχεια, ζήτημα οικονομικής επιβίωσης για μια περιοχή που συνδέει την καθημερινότητά της με το νερό, την αλιεία και το φυσικό της περιβάλλον.
Στο πλαίσιο αυτό, η κατάσταση του βιολογικού καθαρισμού και η αποτελεσματική λειτουργία του αποτελούν ζητήματα που απαιτούν σαφείς απαντήσεις, τεκμηρίωση και συγκεκριμένες δεσμεύσεις από τους αρμόδιους.
Και η τοπική αγορά;
Οι Γύροι της Λιμνοθάλασσας αναμφίβολα συμβάλλουν στην κινητοποίηση της τοπικής κοινωνίας και μπορούν να ενισχύσουν την αγορά του Αιτωλικού.
Ωστόσο, εάν οι αριθμοί που αναφέρθηκαν για τη διοργάνωση είναι περίπου 550 συμμετέχοντες, με μόλις 55 εξ αυτών να προέρχονται εκτός Αιτωλικού, τότε η εξωστρέφεια της εκδήλωσης παραμένει περιορισμένη, περίπου στο 10%.
Αυτό σημαίνει ότι η οικονομική τόνωση των καταστημάτων και των καφέ προήλθε κατά κύριο λόγο από τους ίδιους τους κατοίκους και όχι από μια ευρύτερη εισροή επισκεπτών.
Πρόκειται για μια θετική δράση που, όμως, θα μπορούσε να αποκτήσει πολύ μεγαλύτερη αναπτυξιακή αξία με καλύτερη προβολή, προσέλκυση επισκεπτών και ουσιαστική σύνδεση του αθλητισμού με την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.
Οι εικόνες που δεν μπορούμε να αγνοήσουμε
Οι πρόσφατες φωτογραφίες της λιμνοθάλασσας του Αιτωλικού είναι σοκαριστικές. Μεγάλες υδάτινες επιφάνειες, κυρίως στην περιοχή των ανατολικών γεφυριών, εμφανίζονται καλυμμένες από μια γλοιώδη μάζα φυκιών.
Πρόκειται για μια εικόνα που δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ένα ακόμη εποχικό φαινόμενο, χωρίς συστηματική διερεύνηση των αιτίων και ουσιαστική παρέμβαση.
Χρόνια τώρα ακούμε για έργα εξυγίανσης της λιμνοθάλασσας, με αναφορές σε προϋπολογισμούς ύψους 26,5 εκατομμυρίων ευρώ. Οι πολίτες, δικαιολογημένα, ζητούν να γνωρίζουν τι έχει γίνει, τι έχει δαπανηθεί, ποια έργα έχουν υλοποιηθεί, ποια εκκρεμούν και πότε θα υπάρξει μετρήσιμο αποτέλεσμα.
Δεν αρκούν οι ανακοινώσεις. Δεν αρκούν οι αναρτήσεις. Δεν αρκούν οι εκδηλώσεις και οι φωτογραφίες.
Χρειάζονται διαφάνεια, λογοδοσία, επιστημονική τεκμηρίωση και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ενεργειών.
Η λιμνοθάλασσα δεν χρειάζεται άλλες δημόσιες σχέσεις. Χρειάζεται λύσεις.
Το Αιτωλικό δεν έχει την πολυτέλεια να μετατρέπει ένα τόσο σοβαρό ζήτημα σε αντικείμενο πολιτικής αντιπαράθεσης ή επικοινωνιακής διαχείρισης. Η προστασία της λιμνοθάλασσας πρέπει να αποτελεί κοινό στόχο, ανεξάρτητα από πρόσωπα, παρατάξεις και πολιτικές επιδιώξεις.
Γιατί, τελικά, δεν έχει σημασία ποιος θα πιστωθεί την επιτυχία. Σημασία έχει να υπάρξει επιτυχία.
Η μοίρα του Αιτωλικού δεν μπορεί να εξαρτάται από τις δημόσιες σχέσεις, τις υποσχέσεις και την αλληλομεταβίβαση ευθυνών.
Εξαρτάται από το αν οι πολίτες θα επιμείνουν στις διεκδικήσεις τους και από το αν οι αρμόδιοι θα αναλάβουν τις ευθύνες που τους αναλογούν.
Η μοίρα μας βρίσκεται στα χέρια μας.
«Από μας θα εξαρτηθεί το τελικό αποτέλεσμα.
Από μας θα εξαρτηθεί ο Παράδεισος ή η Κόλαση που θα χτίσουμε».
— Οδυσσέας Ελύτης
*Οικονομολόγος – Λογιστής
Universita’ degli studi di Bari – Aldo Moro MSC
Σώμα Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών ΙΕΣΟΕΛ
ΕΚΠΑ Master Science – Χρηματοοικονομικά και Έλεγχος
